Jordvern

Oppdatert 04.02.2025

Vi treng dyrka og dyrkbar jord for å sikre matforsyning på lang sikt. Derfor bør vi i størst mogleg grad unngå å byggje vegar, bustader og industribygg på dyrka mark. Jordvern inneber å sikre at den beste jorda framleis blir brukt til å dyrke mat og ikkje omdisponert til andre formål.

Presset på matjordareal varier frå fylke til fylke

Utfordringane på dette området varierer mykje frå region til region, med overskot av areal, attgroing og dårleg vedlikehald i enkelte område, og underskot, nedbygging, mangel på areal å spreie husdyrgjødsel på og høge leigeprisar i andre område.

Dei delane av landet med byar og tettstader som veks mest, har også dei mest produktive jordbruksområda. Dei siste 50 åra er det omdisponert meir enn ein million dekar jordbruksareal til andre formål. I arealplanlegginga må utbyggingsbehov, transportsystem, grønstruktur, friluftsinteresser, biologisk mangfald og kulturminnevern vurderast samla.

Vis meir


Publisert 11.03.2016

Konsekvensar i Rogaland ved heving av arealgrensa for konsesjon- og buplikt

Om lag 272 landbrukseigedommar i Rogaland vil bli unntatt konsesjonsplikt dersom arealgrensene blir heva frå 25 til 35 dekar. Vidare vil 800 fleire landbrukseigedommar vere fritatt for den lovbestemte buplikta.


Publisert 04.03.2016

Rogaland skal få sitt eige jordvernmål

Rogaland må setje ei eiga maksgrensa for kor mykje dyrka jord som kan byggjast ned årleg. Det slo fylkesordførar Solveig Ege Tengesdal fast under landbrukskonferansen 2. mars.


Publisert 12.02.2016

Jordvern og utbygging i matfylket Rogaland

Stortinget har i nasjonal jordvernstrtegi stramma inn det nasjonale jordvernmålet, frå maks 6000 dekar årleg nedbygging av dyrka jord til 4000 dekar. Landbrukskonferansen 2016 ser nærare på korleis dette kan gjennomførast i Rogaland.


Publisert 18.01.2016

Massefyllingar i landbruksområde og søknadsplikt etter plan- og bygningslova

Regelverket for når søknadsplikta slår inn er i stor grad basert på skjønnsmessige kriterier. Her kjem nokre generelle føringar for den konkrete vurderinga som kommunen skal ta.


Publisert 18.01.2016

1/5 del av innbyggarane på Jæren bur i gåavstand til Jærbanen

Frå Stavanger i nord til Eigersund i sør bur 18 % av innbyggarane i gåavstand til jernbanestasjon. Det viser ei utrekning Fylkesmannen i Rogland har gjort. Dette utgjer 46 701 innbyggarar. Transformasjon og fortetting i byområde Stavanger og Sandnes og i «stasjonsbyane» på Jæren vil kunne auke denne andelen.


Publisert 11.12.2015

Nytt jordvernmål vedtatt

Stortinget krev betre vern av matjord, og reduserer målet for årleg omdisponering av dyrka jord frå 6 000 til 4 000 dekar.


Publisert 25.09.2015

Endring i rundskriv om omdisponering og deling etter jordlova

Rundskriv M/1-2013 kap. 6.2 er endra slik at definisjonen av omgrepa dyrka og dyrkbar jord i jordlova § 9, er oppdatert i tråd med AR5. AR5 er det nasjonale kartdatasettet som beskriv arealressursane. Rundskrivet viste tidligare til definisjonane i Økonomisk kartverk, som ikkje lenger blir oppdatert.


Publisert 18.09.2015

12.000 dekar matjord bygd ned i Rogaland dei siste 10 åra

Jordvern må sterkare på dagsorden i planarbeidet. Kommunane si rapportering viser høge tal for omdisponering av dyrka jord i Rogaland.


Publisert 15.06.2015

Kommuneplanen i Stavanger: Fylkesmannen med framlegg til løysing

For å få til ei lokal løysing, har Fylkesmannen føreteke ei ny og samla vurdering av motsegner som ikkje er løyste.


Publisert 19.05.2015

Mykje matjord av nasjonal verdi i Klepp

Over halvparten av den dyrka jorda i Klepp kommune har svært god jordkvalitet.  Saman med godt klima, lang vekstsesong, driftige bønder og store samanhengande areal  gjer dette Klepp til ein viktig kommune for matproduksjonen i landet.